Tüm yazılar
Kârlılık ve Maliyet·02 Eylül 2026·4 dk okuma

Stokta bağlı parayı çözdük: stok maliyeti %13, depo kullanımı %20 azaldı.

Hızlı moda hızında çalışan bir üreticide stok talebi değil ihtimalleri karşılıyordu. Stok maliyeti %13, depo kullanımı %20 düştü.

et
Elevens Team

Stok, bilançoda varlık kaleminde durur. Nakit akışında ise bir eksik gibi davranır.

Bu işte kendi üretim tesislerini işleten, hızlı moda hızında çalışan bir üreticide stok talebi değil ihtimalleri karşılıyordu. Sonuç tanıdıktır: hem depo dolu hem istenen üründe eksik.

Aynı anda hem fazla hem eksik olmak

Bu paradoks bir planlama hatasından değil, tek bir kuraldan doğar. Tüm ürün gruplarına aynı stok politikasının uygulanmasından.

Devir hızı yüksek bir ürünle sezonluk bir ürün aynı emniyet stoğuyla yönetildiğinde, hızlı ürün tükenir, yavaş ürün birikir. Depoda yer kalmaz, rafta ise en çok satan ürün bulunmaz.

Nakit bu sırada stokta bağlı kalır. Ölçülen tek şey ise çoğu zaman depo doluluk oranıdır, ki bu rakam sorunun kendisini gizler.

Odak metriği bu yüzden stok maliyeti olarak seçildi.

Ne yaptık

Üretim akışını talebe göre senkronize ettik. Just-in-Time modeline geçildi. Bu geçiş bir yazılım kararı değil, bir tetikleyici kararıdır. Üretim neye göre başlar sorusunun cevabı tahminden talebe kaydırıldı.

Stok seviyelerini ürün grubu bazında yeniden tanımladık. Tek bir kural yerine devir hızına göre farklılaştırıldı. Hızlı dönen ürün grubu daha sık ve daha küçük partilerle, yavaş dönen grup daha uzun aralıklarla beslendi.

Tedarik ve üretim tetikleyicilerini yeniden kurguladık. Hangi seviyede hangi siparişin otomatik açılacağı tanımlandı. Tetikleyici tanımsız olduğunda sipariş kararı kişiye kalır, kişiye kalan karar da her zaman güvenli tarafa, yani fazla stoğa kayar.

Sonuç

Stok maliyetleri %13 düştü. Depo alanı kullanımı %20 azaldı. Teslimat süresi performansı %10 iyileşti.

Üçüncü rakam en önemlisidir. Stok azalırken teslimat performansının iyileşmesi, azalmanın körlemesine kesintiyle değil doğru yerden yapıldığını gösterir. Stok kesmek kolaydır, kesip servis seviyesini korumak zordur.

Yöntem notu: stok politikasını farklılaştırmak

Stok maliyetini kalıcı olarak düşüren müdahalelerin ortak noktası, tek bir kuralı terk etmeleridir.

Hangi rakamlar birlikte izlenmeli

Depo doluluk oranı tek başına yanıltıcı bir göstergedir. Dolu bir depo, sağlıklı bir tedarik zincirinin de, yanlış ürünle dolmuş bir zincirin de göstergesi olabilir.

Birlikte izlenmesi gereken üçlü şudur: stok devir hızı, stokta bağlı nakit ve servis seviyesi. Üçü aynı tabloda görüldüğünde stok azaltma çalışmasının doğru yerden mi yoksa körlemesine mi yapıldığı ilk çeyrekte anlaşılır.

Bu işte teslimat süresi performansının %10 iyileşmesi, azalmanın doğru yerden yapıldığının kanıtıdır.

Bu tablo size tanıdık geliyorsa...

Stokta çok para bağlı ama yine de talebe yetişemiyoruz.

Bu cümle çoğu zaman satın alma ekibine sorulur. Oysa cevap orada değildir. Cevap, stok politikasının ürün gruplarına göre farklılaşıp farklılaşmadığındadır.

Sizin değiştirmek istediğiniz rakam ne? İşin mutfağına girip 11 günde sorunu tespit ediyor, 4, 8 ve 12 haftalık hedefler koyuyor, insanı, süreci ve teknolojiyi o hedefe koşturan sistemi kuruyoruz. Hedefe ulaşınca sistemi ekibinize devredip çıkıyoruz. İlk oturum 60 ila 90 dakika sürüyor ve ücretsiz. hello@elevens.group · +90 216 706 07 50 · elevens.group

Sık Sorulan Sorular

Just-in-Time modeli her üretim yapısında uygulanabilir mi?

Tedarik süreleri öngörülebilir olduğunda uygulanabilir. Belirsiz tedarik altında JIT, servis seviyesini düşürür.

Stok azaltmak servis seviyesini düşürür mü?

Politika tek kuralla uygulanırsa düşürür. Ürün grubu bazında farklılaştırıldığında bu işte olduğu gibi ikisi birlikte iyileşebilir.

Hangi metrik izlenmeli?

Depo doluluk oranı tek başına yanıltıcıdır. Stok devir hızı, stokta bağlı nakit ve servis seviyesi birlikte izlenir.

Emniyet stoğu nasıl belirlenmeli?

Ürün grubunun devir hızına ve tedarik süresindeki değişkenliğe göre. Tek bir yüzde tüm portföye uygulandığında hızlı ürün tükenir, yavaş ürün depoda birikir.

Stok azaltma çalışması nereden başlamalı?

En yüksek tutarlı kalemlerden değil, en yavaş dönen kalemlerden. Stokta bağlı nakdin büyük kısmı genellikle yüksek fiyatlı üründe değil, hiç hareket etmeyen üründe durur.

Sizin değiştirmek istediğiniz rakam ne?

İşin mutfağına girip 11 günde sorunu tespit ediyor, 4, 8 ve 12 haftalık hedefler koyuyor, insanı, süreci ve teknolojiyi o hedefe koşturan sistemi kuruyoruz. Hedefe ulaşınca sistemi ekibinize devredip çıkıyoruz. İlk oturum 60 ila 90 dakika sürüyor ve ücretsiz.

Benzer yazılar