←Tüm vakalar
Kârlılık ve Maliyet·02 Kasım 2026·4 dk okuma

Zarar eden ticari operasyonu 12 ayda kâra geçirdik.

Prim ciroyu ödüllendiriyor, kâr marjı denklem dışında kalıyordu. Dört departmanı yeniden yapılandırdık, 12 ayda kâra geçildi.

ee
Elevens Ekibi

Ciro büyürken kârın aynı yerde durması genellikle bir satış sorunu değildir. Bir ödül yapısı sorunudur.

Bu işte satış organizasyonu vardı ama parçaları aynı yöne bakmıyordu. Prim sistemi ciroyu ödüllendiriyor, kâr marjını denklemin dışında bırakıyordu. Satış ekibi doğru çalışıyordu, yanlış hedefe.

Şirket neyi ödüllendiriyorsa onu alır

Bu tablonun üç ayağı vardı.

Birincisi prim sistemiydi. Ciro üzerinden prim alan bir satışçı, düşük marjlı büyük işi yüksek marjlı küçük işe tercih eder. Bu bir karakter meselesi değil, matematik meselesidir.

İkincisi CRM'di. CRM veri toplayan bir kayıt aracıydı, satışı yönlendiren bir sistem değil. Fırsatlar kaydediliyor, ama hangi aşamada neyin yapılması gerektiği tanımlı değildi.

Üçüncüsü hizalanmaydı. Satış, pazarlama, iş geliştirme ve ürün yönetimi dört ayrı önceliğe göre çalışıyordu.

Ne yaptık

Dört departmanı ve 60 kişilik ekibi baştan yapılandırdık. Yapı, CEO'ya doğrudan raporlayarak kuruldu. Bu tip bir müdahalede raporlama hattı bir detay değildir. Ticari operasyonun sahibi net değilse, marj kararı her seferinde bir uzlaşmaya kalır.

Prim sistemini ciro yerine kâr marjına bağladık. Ödül yapısı değişince satışın hangi işin peşine düştüğü değişti. Bu tek değişiklik, tek başına hiçbir eğitimle elde edilemeyecek bir davranış değişimi üretir.

CRM'i satış sürecinin kendisi haline getirdik. Pipeline aşamaları, her aşamanın çıkış kriterleri ve tahmin disiplini tanımlandı. Bir fırsatın bir sonraki aşamaya geçmesi için neyin doğru olması gerektiği yazıya döküldü.

Ticari operasyonu ürün ve pazarlamayla tek bir go-to-market motorunda hizaladık.

Sonuç

12 ay içinde ticari operasyon zarardan kâra geçti. Faaliyet kârı eksiden artıya döndü, EBITDA on kata yakın büyüdü. Ciro aynı dönemde %50'nin üzerinde arttı.

Sonucun en çok atlanan kısmı sondaki cümledir. Kâra odaklanmak ciroyu düşürmedi. Yaygın korku bunun tersidir ve çoğu şirketi prim sistemini değiştirmekten alıkoyar.

Yöntem notu: kârlılığa müdahale ederken sıralama

Zarar eden bir ticari operasyonda müdahale sırası, müdahalenin içeriği kadar belirleyicidir.

Önce ödül yapısı. Prim planı değişmeden yapılan süreç iyileştirmeleri, satış davranışını değiştirmez. Ekip yeni süreci uygular ve eski hedefe çalışır. Şirketin gerçek stratejisi sunumda değil, prim planında yazılıdır.

Sonra karar yetkisi. Marj kararının kimde olduğu net değilse, her indirim talebi bir uzlaşmayla sonuçlanır. Ticari operasyonun tek bir sahibi olduğunda bu tartışma kurala bağlanır.

En son araç. CRM, tanımlı bir satış sürecini yürütür. Süreç tanımlı değilse yeni bir CRM aynı belirsizliği yeni ekranlarda üretir.

Ciro ve kâr birlikte büyüyebilir mi

Prim planını marja bağlama kararı çoğu şirkette şu korkuyla ertelenir: satış ekibi düşük marjlı işleri bırakırsa ciro düşer.

Bu işte olan farklı oldu. Ciro aynı dönemde %50'nin üzerinde arttı. Sebebi şudur: satış ekibi düşük marjlı işleri bırakırken boşalan zamanını yüksek marjlı fırsatlara ayırdı. Toplam eforun dağılımı değişti, toplam efor azalmadı.

Bu sonuç her şirkette otomatik değildir. Ön koşulu, portföyde yüksek marjlı satılabilir bir alanın gerçekten bulunmasıdır.

Bu tablo size tanıdık geliyorsa

"Ciro büyüyor ama kâr aynı yerde duruyor."

Bu cümleyi kuran şirketlerde ilk bakılacak yer maliyet kalemleri değildir. Prim planıdır. Şirketin gerçek stratejisi, sunumda yazan değil, prim planında ödüllendirilendir.

Sık Sorulan Sorular

Prim sistemini marja bağlamak satışçıyı kaçırır mı?

Geçiş yönetilmediğinde riski vardır. Marj tabanı, geçiş dönemi ve şeffaf hesaplama yöntemi birlikte kurulduğunda ekip kalır ve satış davranışı değişir.

CRM'i satış süreci haline getirmek ne demek?

Kayıt tutmaktan çıkıp bir sonraki adımı dayatması demek. Aşama tanımları ve çıkış kriterleri olmayan CRM, geçmişi arşivler.

Ticari operasyon kime raporlamalı?

Marj sorumluluğunu taşıyan seviyeye. Satış, pazarlama ve ürün ayrı hatlara raporladığında öncelikler her çeyrek yeniden çatışır.

60 kişilik bir yapıyı yeniden kurgularken nereden başlanır?

Rol ve hedef netliğinden. Yapı değişikliği önce kutuları taşımakla başlatıldığında, aynı belirsizlik yeni bir şemada devam eder.

Pipeline tahmin disiplini neden ayrıca kurulmalı?

Çünkü tahmin, kaynak planlamasının girdisidir. Aşama çıkış kriterleri tanımlı değilse tahmin iyimserliğe bağlı kalır ve her çeyrek sonunda aynı sapma tekrar eder.

Sizin değiştirmek istediğiniz rakam ne?

İşin mutfağına girip 11 günde sorunu tespit ediyor, 4, 8 ve 12 haftalık hedefler koyuyor, insanı, süreci ve teknolojiyi o hedefe koşturan sistemi kuruyoruz. Hedefe ulaşınca sistemi ekibinize devredip çıkıyoruz. İlk oturum 60 ila 90 dakika sürüyor ve ücretsiz.

Benzer yazılar